ممکن است کلمه بازاریابی چریکی را قبلاً شنیده باشید و برایتان سؤال باشد که این نوع بازاریابی چیست و چه اهدافی را دنبال میکند. در این مقاله قرار است به این سؤال پاسخ دهیم و روشهای مختلف بازاریابی چریکی را با مثال برایتان توضیح دهیم. پس تا آخر مقاله با ما همراه باشید و اگر سؤالی در این مورد داشتید حتماً بپرسید. برای اینکه بدانید «بازاریابی چیست» و چه تأثیری در کسبوکار شما دارد حتما آن را مطالعه کنید.
بازاریابی پارتیزانی یا بازاریابی چریکی چیست؟
گوریلا مارکتینگ یا بازاریابی چریکی یا بازاریابی پارتیزانی، روشهایی به منظور تبلیغات است که با هدف کاهش هزینههای تبلیغات و افزایش اثربخشی و ماندگاری در ذهن افراد شکل گرفت. در این نوع بازاریابی سعی میشود با روشهای جدید و خلاقانه و البته کمهزینه، سودآوری بیشتری برای کسبوکار به وجود بیاورد.
چرا این روش را به اسم بازاریابی چریکی نامگذاری کردند؟
همانطور که میدانید سربازها در جنگهای چریکی از روشهای غیرقابل پیشبینی و غافلگیرکننده در مقابل دشمن استفاده میکنند. این روش هم این کار را انجام میدهد و با روشهای خلاقانه و غیرمنتظره توجه مخاطب را به خود جلب میکند. در واقع استفاده از استراتژیهای ارزان و خلاقانه با استفاده از ابزارهایی غیرمعمول، برای پیشبرد اهداف بازاریابی تعریف بازاریابی چریکی است.
بازاریابی چریکی چگونه به وجود آمد؟
جی کنراد لوینسون که پدر علم بازاریابی پارتیزانی است، در سال ۱۹۸۴ کتابی به نام بازاریابی پارتیزانی چاپ کرد و در آن بازاریابی چریکی را معرفی کرد و توضیح داد که چگونه یک کسبوکار با بودجه کم و خلاقیت زیاد، میتواند با سایر کسبوکارها رقابت کند. در این کتاب، بازاریابی چریکی برای اولین بار مطرح شد.
همچنین میگوید: «ماهیت بازاریابی چریکی همواره یک چیز است؛ دستیابی به هدفهای متعارف مانند سود و جلب رضایت مخاطب، با استفاده از روشهای غیرمتعارف و با سرمایهگذاری بر روی انرژی، به جای پول.»
اصول بازاریابی پارتیزانی
- نداشتن مشکل کمبود بودجه: در بازاریابی پارتیزانی، کمتر با کمبود بودجه مواجه خواهید شد؛ زیرا کمبود بودجه را با خلاقیت، تفکر و… میشود حل کرد.
- عدم استفاده از روش آزمون و خطا: در بازاریابی چریکی، آزمون و خطا وجود ندارد و همه چیز بر طبق آمار و ارقام باید پیش برود.
- تمرکز روی مشتریان فعلی: در این روش تمرکز اصلی بر روی مشتریان فعلی و کسانی که با کسبوکار ما آشنایی دارند، است.
- شرایط یکسان برای کسبوکارهای کوچک و بزرگ: اثربخشی بازاریابی چریکی برای کسبوکارهای کوچک و بزرگ تفاوتی با هم ندارند.
- در نظر داشتن سود: معیار اصلی در این روش بازاریابی توجه به میزان سود بهدستآمده است، نه فروش لحظهای.
علت موفقیت بازاریابی چریکی چیست؟
این روش بازاریابی به راحتی قابل اجرا و پیادهسازی است و هزینه مالی نسبتاً کمی دارد. از طرفی میتواند تأثیر قابل توجه و بهیادماندنی در ذهن مخاطب بگذارد و باعث مطرح شدن و معروفیت برند شود. به دلیل این ویژگیها توانسته موفقیتهای زیادی برای کسبوکارهای کوچک و بزرگ به همراه داشته باشد. برای آشنایی با بازاریابی محتوا به عنوان یکی دیگر از روشهای بازاریابی، مقاله «بازاریابی محتوا چیست» را بخوانید.
تفاوت بازاریابی سنتی و چریکی
اصلیترین تفاوت این است که در بازاریابی چریکی بر این موارد تأکید زیادی دارد: خلاقیت، روابط خوب، رضایت.
۱. در بازاریابی سنتی شما باید پول یا سرمایه خود را برای رسیدن به اهداف بازاریابی هزینه کنید؛ اما بازاریابی پارتیزانی میگوید، سرمایه شما باید زمان، انرژی و قدرت تصویرسازی ذهنی باشد.
۲. روشهای دیگر بازاریابی برای کسبوکارهای بزرگ و در ارتباط با شرکتهای بزرگ و بودجههای بسیار زیاد است؛ اما بازاریابی پارتیزانی بیشتر برای کسبوکارهای کوچک کاربرد دارد.
۳. معیار سنجش در کسبوکارهای سنتی، میزان فروش است؛ اما سنجش در بازاریابی چریکی بیشتر مربوط به سود بهدستآمده است.
۴. بازاریابی سنتی شما را ترغیب میکند تا کسبوکار خود را به صورت خطی و با جذب مشتریان جدید رشد بدهید؛ اما بازاریابی چریکی شما را ترغیب میکند تا کسبوکارتان را به صورت هندسی و همهجانبه رشد بدهید.
۵. بازاریابی سنتی به دنبال فرصتهایی برای از بین بردن رقابت است؛ اما بازاریابی چریکی میگوید رقابت را برای مدتی فراموش کنید و به دنبال همکاری با کسبوکارهای دیگر و حمایت از یکدیگر برای رسیدن به سود بیشتر باشید.
۶. تأکید در بازاریابی سنتی مشاهده میزان فروش است، در حالی که بازاریابی چریکی بر این موضوع تأکید دارد که شناخت روابطی که هر ماه با افراد و کسبوکارهای دیگر برقرار میکنید، میتواند به افزایش سود و مزایا کمک کند.
۷. بازاریابی سنتی بسیاری از مالکان کسبوکار را میترساند، زیرا سرشار از ابهت و پیچیدگی است. بازاریابی پارتیزانی ابهت و عظمت آن را از میان میبرد و نشان میدهد که دقیقاً بازاریابی چیست و چه عواملی کارآفرین را تحت کنترل قرار میدهند.
یک داستان در مورد تأثیر بازاریابی چریکی
سرقت تلفن همراه تقریباً در بسیاری از نقاط دنیا وجود دارد اما در رومانیا به یکی از مشکلات اصلی تبدیل شده است. طبق آمار هر دو دقیقه، یک گوشی در این کشور دزدیده میشود؛ اما راهکار چیست؟ مردم این کشور میتوانستند گوشی خود را در مقابل سرقت بیمه کنند، اما اکثراً فکر میکردند که نیازی به این کار ندارند.
برای حل این مسئله، یکی از این شرکتهای بیمه به نام وودافون، کیفقاپهایی را استخدام کرد تا اهمیت بیمه شدن گوشی را جدیتر به مردم نشان دهد. البته نه با دزدیدن گوشی آنها، بلکه با انداختن تراکتهایی در کیف و جیبشان که روی آنها نوشته بود: «دزدیدن گوشی شما ساده است. تلفن خود را در وودافون بیمه کنید.»
هرچند این روش غیرمتعارف بود اما توانست توجه مخاطبان را به خود جلب کند و اینگونه شرکت وودافون شناختهتر شد. چون افراد از این روش تبلیغاتی غافلگیر میشدند و احتمال بیمه کردن گوشی بیشتر میشد. همینطور احتمال اینکه این اتفاق را برای دوستانشان تعریف کنند بود و اینگونه افراد بیشتری با این برند آشنا میشدند. در بازاریابی چریکی هدف این است که اینگونه و با روشهای غیرعادی مخاطب را تحت تأثیر قرار دهند.
استفاده از بازاریابی چریکی در کسبوکارهای کوچک
بازاریابی پارتیزانی یک انتخاب مناسب برای کسبوکار کوچک شماست. چون وقتی این روش درست اجرا شود، معمولاً هزینه کم و دسترسی بالایی به مخاطبان دارد. از طرفی با این روش شما به عنوان کسبوکار متفاوت از بین رقبا شناخته خواهید شد و به عنوان شرکتی خلاق و متفاوت در ذهن مخاطب جای میگیرید و این به اعتبار و شناخته شدن کسبوکار شما کمک میکند.
درست است که کسبوکارهای کوچک در سالهای اخیر بیشتر شدهاند، اما بسیاری از همین کسبوکارهای کوچک، به دلیل عدم بازاریابی درست بود، با شکست روبرو شدهاند. در چنین شرایطی، بازاریابی چریکی مانند راه نجات برای این کسبوکارهای کوچک است و چون این روش قابل فهم و ساده است توانسته برای اکثر کسبوکارها بسیار کمککننده باشد.
استفاده از بازاریابی چریکی در کسبوکارهای بزرگ
شرکتهای بزرگ از بازاریابی چریکی به عنوان مکمل کمپینهای تبلیغاتی استفاده میکنند. برخی از بازاریابها اعتقاد دارند وقتی برندهای معروف از بازاریابی چریکی استفاده میکنند، استراتژی آنها از نوع بازاریابی چریکی نیست چون آنها بودجه زیادی را وارد این کار کردهاند و همچنین شرکت آنها معروفیت لازم را دارد و بازاریابی چریکی نمیتواند در آن خیلی تأثیرگذار باشد.
استفاده از بازاریابی چریکی برای کسبوکارهای بزرگ دارای ریسک زیادیست. در مواردی تبلیغات چریکی آنها میتواند شکست بخورد و به یک کابوس برای روابط عمومی این شرکتها تبدیل شود. تجارتهای کوچکتر میتوانند با خیال راحتتر به بازاریابی پارتیزانی بپردازند چرا که مردم زودتر شکست تبلیغاتی آنها را فراموش میکنند.
یک نمونه ناموفق از بازاریابی پارتیزانی به فیلم Aqua Teen Hunger Force برمیگردد که باعث به وجود آمدن وحشت بین مردم شد. چرا؟ شرکت بازاریابی چریکی، پلاکاردهای LED یکی از کاراکترهای فیلم را در قسمتهای مختلف شهر نصب کرد. این پلاکاردها را در شب روشن میکردند و به خاطر شباهتی که این پلاکاردها با بمب داشت باعث ترس مردم شهر میشد. این برنامه نقدهای بسیاری را در پی داشت و نظرات موافق و البته مخالف بسیار زیادی را از طرف متخصصان بازاریابی دریافت کرد و شرکت سازنده و شرکت بازاریاب این پروژه ۲ میلیون دلار جریمه شدند.
جمعبندی
در این مقاله در مورد بازاریابی چریکی یا پارتیزانی صحبت کردیم. این بازاریابی روشی است که با هزینه کم و با استفاده از قدرت خلاقیت برای رسیدن به اهداف بازاریابی به شرکتها کمک میکند. در ادامه تفاوتهای بازاریابی سنتی و بازاریابی چریکی مطرح شد و نمونههایی از این نوع بازاریابی برای تفهیم بیشتر مطالب گفته شد. برای آشنایی با روشهای مختلف بازاریابی، مقالات سایت جاوید مقدم را دنبال کنید.
برای دریافت مطالب جدید در پیج اینستاگرام و کانال تلگرام جاوید مقدم عضو شوید.
حتما نظراتتان را زیر این مطلب بنویسید.